دمیدن جان تازه در بافت های قدیمی

بازآفرینی محله های قدیمی،عنوان طرحی است که با حمایت دولت، امکان برخورداری مردم از سرپناه های محکم در کالبدی جدید فراهم می کند، اقدامی که فرصتی بی نظیر برای پیشگیری از خطر و داشتن خانه های ایمن به شمار می رود.

0

به گزارش پایگاه خبری سبز البرز وجود پرشمار محله ها و سکونتگاه های فرسوده یا غیرمقاوم در متن و حاشیه شهرهای ایران از جمله کرج همواره تهدیدی برای جان هزاران شهروند به شمار رفته، موضوعی که به رغم حادثه های بسیار در گذشته با نگاهی سطحی از کنار آن عبور شده است.
نقشه های زمین شناسی یا توپوگرافی ایران نشان می دهد که هسته های درونی زمین طی ادوار تاریخی تاکنون براثر فشاراقیانوس ها، دچار چین خوردگی و شکنندگی شده که درنتیجه پدیده ای به نام حرکت گسل ها یا زلزله های پرشمار را رقم زده است.
براین اساس دایره مناطق امن یا خارج از حوزه گسل های زلزله در کشور محدوده بود که البته وقوع زلزله های بزرگ همواره تهدیدی برای مکان های امن به شمار رفته است.
افزون بر زلزله، وقوع حوادث طبیعی دیگر مانند سیل، رانش زمین و گاهی تن باد در مناطقی از کشور نشان می دهد که ایران در تهدید آسیب های طبیعی فراوانی است و باید متناسب با این وضعیت جغرافیایی سازه ها را با استفاده از مصالح مناسب و شیوه های فنی ومهندسی بنا کرد ضمن آنکه ضریب خطا در ساخت و سازها به کمترین سطح خود برسد.
بنا به گفته کارشناسان، آنچه سبب شده تا در بسیاری جهات مقوله استحکام بنا در مناطق مختلف ایران نادیده انگاشته شود، بخش عمده آن به فقر و تنگدستی مالی مردم برمی گردد، موضوعی که اگر دست حمایتگر نباشد در صورت بروز حادثه طبیعی، آسیب های آن بی شمار است.
وقوع حوادث طبیعی درواقع هشداری برای کسانی است که درمکان های ناایمن سکونت دارند کما اینکه میزان تلفات و خسارات این حوادث طی سال گذشته تا کنون درکشور کم نبوده است.
آنطور که برخی کارشناسان می گویند، زلزله خرداد ماه سال ۶۹ منطقه رودبار و منجیل درواقع تلنگری جدی برعرصه تصمیم گیری کلان برای پیاده سازی قوانین ساخت وساز در ایران به شمار رفته است، موضوعی که با اجرای آئین نامه ۲۸۰۰ گره خورد و موجب شد تا روند ساخت و سازها شکل دیگری به خود بگیرد.
کارشناسان ، دهه ۷۰ شمسی را آغاز اجرای قطعی این آئین نامه درایران می دانند، اقدامی که اگر چه در بسیاری سازه ها مورد توجه قرار گرفت اما پیاده سازی آن فراگیر نبوده است.
این کارشناسان می افزایند: آنچه سبب شد تا آئین نامه ۲۸۰۰ نتواند به ابزاری کارآمد و فراگیر تبدیل شود ، مهاجرت های بی رویه متاثر از فقر و تنگدستی از روستا به شهر یا از شهرهای کوچک به حاشیه شهرهای بزرگ بوده ضمن آنکه نظارت ها بر تمام ساخت و سازها یکسان نبوده یا اعمال نشده است.
این را هم باید اضافه کرد که مهاجرت از روستا به شهرها یا از مناطق محروم به مناطق نسبتا’ برخوردار، افزون بر ناهمگونی سیمای شهری، ده ها آسیب اجتماعی را به مکان های جدید اننتقال داده یا ایجاد کرده است.
با این اوصاف بیشتر شهرهای کشوراز جمله کلانشهرها با گذشت سال ها و تغییر در وضعیت بافت های آنها، هنوز میراث دار محله های فرسوده و قدیمی هستند، بناهایی که اگرچه جلوه ای از معماری قدیم به شمار می روند اما دراوضاع و احوال طبیعت لرزان ایران، خود تهدیدی برای زمان حال و شاید آینده به شمار می روند.
آنچه سبب شد تا بازآفرینی بافت های فرسوده و غیر مقاوم به حاشیه رانده شود، مقوله دیگری به نام مسکن مهربود، طرحی که در دولت های نهم و دهم با محور خانه دار شدن محرومان کلید خورد که البته تامین مسکن محرومان یک مطالبه عمومی به شمار می رود.
اما اجرای این طرح در سطح وسیعی از کشور و بدون توجه به نیازهای اجتماعی آن هم در مناطق فاقد زیر ساخت ، خود سرآغازی برای مشکلات در دولت های بعدی شد.
به گفته کارشناسان، اجرای مسکن مهر در۲ قالب بافت های جدید و قدیم با رعایت اسلوب علمی ، شاخص های اجتماعی و فرهنگی می توانست الگویی مناسب برای خانه دار شدن محرومان و استحکام بخشی و ساماندهی بافت های قدیمی باشد.
طبق نگاه کارشناسان، این طرح در۲ یا چند مرحله شامل خانه دار شدن محرومان و اسکان و ساماندهی آنها در شهرهای جدید، ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی و حاشیه شهرها و درنهایت بازسازی بافت های فرسوده می توانست به الگویی مناسب تبدیل شود، رهیافتی که افزون برکاهش هزینه ها و محرومیت زدایی، به سیمای چندگانه شهری و زندگی در خانه های نا ایمن پایان می داد.
با این حال، دولت تدبیر و امید به رغم مشکلات اقتصادی و فشار تحریم ها گام های موثری برای تکمیل مسکن مهر و زیر ساخت های برداشته، لیکن بازآفرینی محلات و بافت های فرسوده وغیرمقاوم به عنوان لایه های فراموش شده شهری ، موضوع مهمی بود که دراین دولت پرونده آن روی میز قرار گرفته است.
این طرح اگر چه دیر هنگام آغاز شده اما می تواند شیوه اجرا و پایان خوبی برای ساماندهی شهرها از جمله در البرز باشد.

**بازآفرینی محله های فرسوده کشور شتاب می گیرد
معاون وزیرراه و شهرسازی با بیان اینکه یکهزارو۳۳۴ محله فرسوده و غیر مقاوم برای بازآفرینی در برنامه ششم توسعه هدف گذاری شده است ، گفت: با دستور رئیس جمهوری، این طرح بزرگ در کشور شتاب می گیرد.
هوشنگ عشایری در نشست ستاد بازآفرینی استان البرز افزود: براین اساس طبق دستور اکید رئیس جمهوری برای پیشبرد برنامه بازآفرینی محله ها، زمین دولتی و املاک شهرداری ها در اختیار طرح بازآفرینی قرار
خواهد گرفت.
وی ادامه داد: رئیس جمهوری به دلیل اهمیت موضوع آن را به صورت مستمر آن را رصد می کند واهدافی برای اجرای این طرح بزرگ تدوین شده است.
عشایری گفت: دربرنامه ششم توسعه، مجلس شورای اسلامی با هماهنگی دولت تکالیفی را برعهده وزارت راه وشهرسازی و شهرداری ها قرار داده که هرچه بهترو سریعتر باید اجرایی شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه در طرح بازآفرینی محله ها، افزون بر بازسازی واحدهای مسکونی و ساماندهی معابر، اهداف اجتماعی و فرهنگی نیز دنبال می شود، افزود: طبق برنامه ریزی بازآفرینی سالانه ۲۷۰ محله دردستور کار قرار گرفته و به تصویب ستاد ملی بازآفرینی رسیده است.
مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران با بیان اینکه ۹ فعالیت ویژه در این بافت ها پیش بینی شده،افزود: عمده فعالیت ها در این محلات در حوزه های فرهنگی، اجتماعی ، آموزش و ترویج فعالیت های آموزشی خواهد بود.
عشایری تاکید کرد: در برنامه ششم توسعه بازآفرینی یک هزار و۳۳۴ محله اولویت ستاد بازآفرینی قرار گرفته که سالانه هزینه ای بالغ بر ۲۵ هزار میلیارد تومان برای نوسازی آنها نیاز است.
وی گفت: از این رقم ۸ هزار میلیارد تومان را دولت، ۷ هزار میلیارد تومان توسط شهرداری ها و مابقی را بخش خصوصی تامین می کند.
عشایری اضافه کرد: یکی از وجوه متمایز در برنامه بازآفرینی آن است که سهم و نقش تمام دستگاه های اجرایی مشخص شده است .
وی یادآورشد: درستاد بازآفرینی فقط ساخت و ساز مسکن و کوچه مد نظر نیست بلکه توسعه خدمات اجتماعی و فرهنگی از جمله ساخت مدرسه و مراکز بهداشتی درمانی در اولویت قرار دارد.
عشایری گفت: همچنین تسهیلاتی به توسعه گران این محله ها که بیشتر بخش خصوصی هستند نیز داده می شود که از جمله آن ها وام کم بهره و تخفیف در صدور پروانه و نظام مهندسی است.
وی تاکید کرد: رسانه ها با اطلاع رسانی هرچه بیشتر می توانند نقش موثری دراین زمینه ایفاء کنند.

**امکانات البرز برای بازآفرینی محله ها بسیج می شود
استاندار البرز با اشاره به مشکلات بافت های فرسوده و آسیب های اجتماعی آنها ، گفت: امکانات و ظرفیت های استان برای بازآفرینی محله های فرسوده بسیج می شود.
محمدعلی نجفی در نشست ستاد بازآفرینی استان البرز افزود: با توجه به اینکه بخش عظیمی از جمعیت ۳ میلیونی استان در محلات نیازمند بازآفرینی سکونت دارند، بنا براین باید تمام تلاش ها بر بازآفرینی و نوسازی این مکان ها معطوف شود.
وی ادامه داد: امروز توجه دولت و شخص رئیس جمهوری به بحث ستاد بازآفرینی یک فرصت است که استان البرز نیز باید از این فرصت، استفاده مطلوب کند.
استاندار البرز گفت: درسال جاری پروژه های ستاد بازآفرینی ازاولویت ها بوده که باید در هدف گذاری دستگاه های اجرایی قرار گیرد.
وی افزود: اداره کل راه و شهرسازی و شهرداری ها تنها دستگاه های اجرایی مسئول دراین زمینه نیستند بلکه سایر دستگاه ها باید کمک کنند.
استاندارالبرز گفت: طرح جامع اقدام مشترک دستگاه های اجرایی نیز باید بیش از پیش مدنظر قرار گیرد و بسترها برای توسعه هرچه بیشتر درالبرز وجود دارد.
وی افزود: برنامه برج سبز گردشگری نیز با توجه به ظرفیت ها و پتانسیل ها مورد پیگیری قراری گیرد.
** سکونت یک سوم جمعیت البرز در بافت های فرسوده
مدیرکل راه و شهرسازی استان البرز نیز گفت: یک سوم جمعیت این استان در بافت های فرسوده وغیر مقاوم ساکن هستند که اقدامات موثری را دراین زمینه در پیش گرفته ایم.
تقی رضایی افزود: عمران و بهسازی، احداث مرکز کنترل آسیب های اجتماعی، ساخت مرکز جامع سلامت ، اصلاح شبکه آب شرب و نصب کیوسک های نیروی انتظامی از جمله اقدامات در طرح باز آفرینی محله های فرسوده است.
وی ادامه داد: همچنین تاسیس موزه نساجی که دراین زمینه کارخانه مقدم دراستان البرز تبدیل به موزه صنعتی می شود نیز در دست اقدام است.
رضایی گفت: برنامه، سرای سبز امید با هدف ایجاد کارآفرینی برای یکصد زن بد سرپرست و بی سرپرست در دست اقدام است که تدابیر ویژه ای نیز دراین زمینه پیش بینی شده است.
مدیرکل راه وشهرسازی استان البرز خاطرنشان کرد: در طرح جامع مسکن نیز به دنبال آن هستیم که طبق سیاست های دولت، حواشی شهرها گسترش پیدا نکند و محلات قدیمی استاندارد سازی شود.
استان البرز دارای بیش از۲ هزارهکتار بافت فرسوده شهری بوده که حدود ۷۱۴ هزار نفر معادل یک سوم استان در این بافت ها زندگی می کنند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.